Güçlü Şifreler Oluşturmak ve Yönetmek

Kısa cevap: Güvenli şifre oluşturma işinin özü iki şeye dayanır: her hesap için farklı ve tahmin edilemez uzunlukta bir şifre kullanmak, sonra bunları akılda tutmaya çalışmak yerine bir şifre yöneticisine devretmek. Buna iki adımlı doğrulamayı eklediğinizde, şifreniz bir şekilde sızsa bile hesabınıza girilmesi çok zorlaşır. Aşağıda bunu adım adım kendi başınıza nasıl kuracağınızı anlatıyorum.

Şifremi neden uzun tutmam gerekiyor? Karmaşık olması yetmez mi?

Kırma denemelerinde belirleyici olan şey karakter çeşitliliğinden çok uzunluktur. "P@r0l4!" gibi bir şifre insan gözüne karmaşık görünür ama kısa olduğu ve bilinen bir kelimenin harf değiştirilmiş hâli olduğu için sözlük tabanlı denemelerde çabuk çözülür. Buna karşılık dört beş rastgele kelimeden oluşan bir dizi, hem daha uzundur hem de anlamlı bir kalıba oturmaz.

Pratik hedefiniz şu olsun: en az 14–16 karakter. Ana e-posta hesabınız, banka girişleriniz ve şifre yöneticinizin ana şifresi için daha da uzun gidin. Bir hesaba kaç karakter sığdırabildiğinizi denemek bedava; sınırı zorlayın.

Kolay hatırlanan uzun şifre nasıl kurulur?

Aklınızda tutmak zorunda olduğunuz iki üç şifre için şu yöntem işe yarar:

1. Birbirleriyle alakasız dört kelime seçin: kürek, vişne, fener, salı.
2. Aralarına ayırıcı koyun: kürek-vişne-fener-salı.
3. Sadece sizin bildiğiniz bir bozma kuralı ekleyin: örneğin üçüncü kelimenin ilk harfini büyütmek ve sona iki rakam eklemek.

Kelimeleri seçerken kendi hayatınızdan çekmeyin. Kedinizin adı, doğduğunuz ilçe, tuttuğunuz takım, çocuğunuzun doğum yılı — bunların hepsi sosyal medyada zaten duruyor olabilir.

Her hesap için ayrı şifre gerçekten şart mı?

Evet, ve bunun sebebi sizin dikkatsizliğiniz değil: sızıntılar genellikle sizin bilgisayarınızda değil, üye olduğunuz sitelerin sunucularında olur. Küçük bir forumun veritabanı ele geçtiğinde saldırgan elindeki e-posta + şifre çiftini otomatik olarak onlarca büyük serviste dener. Aynı şifreyi kullandıysanız, unuttuğunuz o forum yüzünden e-postanızı kaybedersiniz.

Aynı şifrenin sonuna "1", "2", "gmail" gibi ekler koymak da ayrı şifre sayılmaz; kalıp bir kez görüldüğünde diğerleri tahmin edilir. E-posta hesabınızı organize ve güvenli tutma konusunu ayrı ele alırken de aynı noktaya geliyoruz: e-posta bütün diğer hesapların kurtarma kapısıdır, onun şifresi eşsiz ve en güçlü olan olmalı.

Onlarca şifreyi nasıl saklayacağım?

Cevap: aklınızda değil, bir şifre yöneticisinde. Bu programlar şifrelerinizi cihazınızda şifreli bir kasada tutar, siz sadece tek bir ana şifreyi hatırlarsınız. Tarayıcı eklentisiyle giriş alanlarını kendisi doldurur, yeni kayıt olurken de rastgele şifre üretir.

Seçim yaparken bakacağınız şeyler:

• Kasanın açılması yalnızca ana şifreyle mümkün olmalı — yani sağlayıcı bile içeriği okuyamamalı.
• Kullandığınız tüm cihazlarda çalışmalı; telefonda kullanamayacağınız bir kasa pratikte terk edilir.
• Dışa aktarma imkânı olmalı. Bir gün başka bir araca geçmek isterseniz verinizi rehin bırakmayın.
• Ana şifreyi hiçbir yere kaydetmeyin; onu ezberleyin ve yazılı bir kopyasını evde kilitli bir yerde bulundurun.

Tarayıcıya kaydetmek yeterli değil mi?

Yeterli olduğu durumlar var: cihazınız sizden başkasının erişemediği, oturumu şifreli bir bilgisayarsa ve alternatif olarak hiçbir şey kullanmıyorsanız, tarayıcıya kaydetmek hiç kaydetmemekten iyidir. Ama tarayıcı kasaları genellikle cihazın oturumu açıkken korumasızdır; ayrıca banka kartı, kurtarma kodu, lisans anahtarı gibi şeyleri düzenli tutmak için tasarlanmamıştır. Chrome'da sekme ve profil düzenini toparlarken bu ayrımı hatırlamak işe yarar: tarayıcı profili konfor içindir, kasa güvenlik içindir.

Kâğıda yazmak saçmalık mı?

Hayır. Tehdidiniz internet üzerinden gelen otomatik denemelerse, evdeki bir defter bunlara tamamen kapalıdır. Kural şu: defteri bilgisayarın yanında değil, kilitli bir çekmecede tutun, hangi şifrenin hangi hesaba ait olduğunu tam açık yazmayın (kısaltma kullanın) ve defteri fotoğraflayıp buluta atmayın.

İki adımlı doğrulama olmadan olur mu?

Şifre stratejinizin en zayıf halkası, sizin kontrolünüzde olmayan sızıntılardır; ikinci adım tam bu boşluğu kapatır. Öncelik sırası:

Kod üretici uygulamayı kurarken size verilen yedek kodları mutlaka alın. Telefon kaybolduğunda hesabınıza dönmenin tek yolu bu olabilir.

Şifremi ne zaman değiştirmeliyim?

"Her üç ayda bir zorunlu değişiklik" alışkanlığı insanları tahmin edilebilir küçük değişikliklere ittiği için artık önerilmiyor. Bunun yerine olay bazlı davranın: bir servisin sızıntı yaşadığını