Mac Bilgisayarı Temizlemek ve Optimize Etmek

Kısa cevap: Mac'inizi temizlemenin sırası şudur: önce yer açın (Depolama önerileri, büyük dosyalar, çöp kutusu), sonra arka planda çalışan gereksiz şeyleri kapatın (Giriş Öğeleri, arka plan uzantıları), ardından tarayıcı kaynaklı reklam yazılımlarını ve şüpheli profilleri kaldırın, en son da diski onarın ve yeniden başlatın. "Hepsini bir tuşla temizle" diyen üçüncü parti araçlar çoğu zaman gerekli değil; macOS'un kendi araçları büyük işi yapıyor. Mac malware temizleme tarafında ise iş genellikle bir virüsü değil, tarayıcınıza yerleşmiş bir reklam eklentisini ve onun arka plan servisini bulup silmekle bitiyor.

Mac gerçekten yavaşlıyor mu, yoksa bana mı öyle geliyor?

İkisi de mümkün. Somut kontrol için Etkinlik Monitörü'nü açın (Uygulamalar > İzlenceler). CPU sekmesinde listeyi yüzdeye göre sıralayın. Boştayken bile %20-30 CPU yiyen, adını hiç duymadığınız bir işlem varsa sebebi bulmuşsunuz demektir. Bellek sekmesinde ise alttaki "bellek baskısı" grafiğine bakın: yeşilse RAM yeterli, sürekli sarı/kırmızıysa çok fazla sekme veya uygulama açıyorsunuz. Bu son durumda diski temizlemek işe yaramaz; alışkanlığı değiştirmek gerekir. Tarayıcıda onlarca sekmeyle çalışıyorsanız sekme yönetimi ve grup kullanımı üzerine yazdığımız rehber doğrudan bu soruna dokunuyor.

Disk doldu diyor, neyi silmeliyim?

Sistem Ayarları > Genel > Depolama ekranı, alanı kimin yediğini kategori kategori gösterir. Buradaki gerçekçi kazançlar:

• iOS yedekleri ve eski aygıt yedekleri: Tek başına onlarca GB olabilir. Kullanmadığınız telefonun yedeğini silin.
• İndirilenler klasörü: Boyuta göre sıralayın. Aylardır açılmamış .dmg ve .zip dosyaları burada birikir.
• Uygulamalar: Listeyi boyuta göre sıralayıp kullanmadığınız büyük uygulamaları kaldırın.
• Time Machine yerel anlık görüntüleri: macOS bunları yer daralınca kendisi siler; panik yapıp elle uğraşmanız gerekmez.
• Fotoğraf ve video arşivi: Gerçek şişkinlik genelde burada. Arşivi harici diske taşımak, sıkıştırmaktan daha kalıcı bir çözüm. Büyük dosyaları taşıyıp göndermek konusunda ayrı bir rehberimiz var.

Önbellek (Cache) klasörlerini elle boşaltmaya çok hevesli olmayın. ~/Library/Caches içindeki bazı klasörleri silmek uygulamaların ilk açılışta yavaşlamasına, bazen ayarlarını kaybetmesine yol açar. Sadece adını bildiğiniz, sorun çıkaran bir uygulamanın önbelleğini silin.

Açılışta bekleyen şeyleri nasıl kısarım?

Sistem Ayarları > Genel > Giriş Öğeleri iki liste içerir. Üstteki, siz oturum açınca başlayan uygulamalar; buradan Music, mesajlaşma araçları, bulut istemcileri gibi ihtiyacınız olmayanları çıkarabilirsiniz. Alttaki liste, "arka planda izin verme" başlığı altında yükleyicilerin bıraktığı yardımcı servisleri gösterir. Kaldırdığınız bir uygulamanın adı burada duruyorsa artıkları temizlenmemiş demektir; anahtarı kapatın. Windows tarafında da benzer bir mantık işliyor, başlangıç hızını artırma yazısında aynı fikri farklı araçlarla anlatıyoruz.

Mac malware temizleme adımları neler?

Mac'te klasik virüsten çok "adware" ve "tarayıcı korsanı" görürsünüz. Belirtiler nettir: arama motorunuz kendiliğinden değişir, yeni sekmede tanımadığınız bir sayfa açılır, sayfalarda olmaması gereken reklamlar çıkar, "Mac'iniz 5 virüs bulundu" tarzı sahte uyarılar görürsünüz. Sırayla ilerleyin:

1. Tarayıcı uzantılarını denetleyin. Safari > Ayarlar > Uzantılar, Chrome'da uzantılar sayfası. Ne işe yaradığını bilmediğiniz her şeyi kaldırın. Sonra arama motorunu ve ana sayfayı elinizle geri ayarlayın.
2. Profilleri kontrol edin. Sistem Ayarları'nda "Aygıt Yönetimi" veya "Profiller" bölümü varsa ve kurumsal bir cihaz kullanmıyorsanız, oradaki profil neredeyse kesin zararlıdır. Silin.
3. Giriş öğeleri ve arka plan servislerini tekrar gözden geçirin. Reklam yazılımı kendini burada yeniden diriltir; uzantıyı silip servisi bırakırsanız birkaç gün sonra geri gelir.
4. Uygulamalar klasörünü tarayın. Kurmadığınızı bildiğiniz "temizleyici", "hızlandırıcı", "video indirici" uygulamalarını kaldırın.
5. Yeniden başlatın ve saygın bir tarayıcı ile test edin. Sorun sürüyorsa, tanınmış bir kötü amaçlı yazılım tarayıcısının ücretsiz sürümüyle tek seferlik tarama yapın; işi bitince sürekli açık tutmanız gerekmez.

Şifrelerinizi tarayıcıya kaydettiyseniz, adware temizliğinden sonra kritik hesapların şifresini değiştirmek mantıklı olur. Güçlü şifre üretme ve parola yöneticisi kullanma rehberi bu noktada işinizi kolaylaştırır.

Diski onarmak ve son rötuşlar

Disk İzlencesi'ni açıp ana diski seçin, İlk Yardım'ı çalıştırın. Ardından macOS güncellemelerini tamamlayın; performans yama